KURTULUŞ SOSYALİST DERGİ - YAZI TÜRLERİ
KURTULUŞ SOSYALİST DERGİ

POLİTİK DURUM

 

20.’den 21. yüzyıla girerken

DÜNYA ve TÜRKİYE

Bu yazı, Dünya ve Türkiye’deki dünden bugüne gelişmeleri köşe taşlarını koyarak ve dergimizin yönelişine ilişkin zemin oluşturacak şekilde ele alıyor.

 

SAVAŞ OPERASYONU

Küçük olaylar büyük çıktılara neden olabiliyorsa, arka planda büyük bir kriz var demektir.

 

Arjantin’den Afganistan’a

SAVAŞ ve ‘TERÖR’

Esas olarak küreselleşme döneminin bitişi olan ikiz kulelere saldırıyla bütün dünya savaş ve terör denklemine göre algılanmaya ve algılatılmaya başlandı.

 

1 Mayıs’a doğru

KÜRESELLEŞEN TERÖR

Farklı coğrafyalarda çok çeşitli olaylar, giderek tek bir politik gündemi oluşturuyor ve bu gündem 1 Mayıs alanlarına yansıyacak.

 

Emperyalist saldırı sürüyor

SAVAŞ KISKACINDA TÜRKİYE

AB ve seçim parantezine alınmış Türkiye, her anlamıyla bir çıkışsızlığı yaşıyor. Kendisinin olmayan tercihleri daha ne kadar etkileyebilecek?

 

İnsan hakları, demokratik haklar vb. açısından

KÜRESELLEŞME ve AVRUPA BİRLİĞİ

Bütün sorunların kendisine bağlandığı AB’ye evet - hayır ikilemine sıkışmanın işçi sınıfı ve emekçiler açısından ne kadar gerçekçi olduğu tartışılıyor.

 

Savaş ortamına giderken

SEÇİMLER ve SİYASET

3 Kasım seçimleri, Dünya’da ve Türkiye’nin içinde bulunduğu bölgede gerginliklerin arttığı bir ortamda yapıldı ve sonuçları bu açıdan önemli.

 

Kapitalizmin çıkışı yok

ÇÖZÜM SAVAŞ MI?

Kapitalizm, hızla savaşa doğru koşuyor ve savaş dışında bir çözüm üretemeden, insana ve doğaya ait her şeyi bozup, insanlığı sona doğru sürüklüyor.

 

ABD, AB, ordu ve AKP

GELİŞİM ve EĞİLİMLER

Ülke siyaseti, kendi özgüllüğü içinde bir tablo oluşturuyor görünse de gittikçe daha çok emperyalistlerin ve işbirlikçilerin gündemi tarafından belirleniyor.

 

Emperyalist saldırı ve işgal politikası, karşı tepkileri geliştirirken

ÇATIŞMA ODAĞINDA TÜRKİYE

Günümüz Türkiye’sinde, birincisi şeriatçılarla kemalistler diğeri de amerikan karşıtlığına indirgenmiş anti-emperyalist mücadeleye hapsedilmek istenen toplumsal muhalefet, bağımsız sınıf tavrı ekseninde geliştirilmek zorundadır.

 

Emperyalist saldırı Ortadoğu’ya odaklanırken

SAVAŞ MERKEZİ İSTANBUL

Türkiye, coğrafi, kültürel, siyasi, askeri, vb yönlerden emperyalist projelerin tam merkezinde yer alıyor. Bu yüzden NATO zirvesinin İstanbul’da toplanması tesadüf değil ve özel bir önem taşıyor.

 

Emperyalist saldırganlık ve yayılmacılık kıskacında

KIBRIS

İşçi sınıfının ulusal düşmanlıklardan, ulusal baskıdan çıkarı yoktur. Yalnızca işçi sınıfı tutarlı olarak halkların, ulusların eşitliğinden, kardeşliğinden yanadır. Kıbrıs emperyalist politikalar ve planların merkezinde duruyor.

 

Savaş, katliam, sefalet, gericilik, hakların, kazanımların gaspı...

KURTULUŞ İŞÇİ SINIFINDA, SOSYALİZMDE

Tırmanan emperyalist saldırganlığa gösterilen tepkiler içerisinde ‘demokrasici’, ‘ulusalcı’ ya da ‘İslamcı’ akımlar gelişirken işçi sınıfının, komünizmin bağımsızlığının vurgulanması önem kazanıyor.

 

Keskinleşen emperyalist rekabet koşullarında

TÜRKİYE’NİN KÜRT SORUNU

Türkiye’nin AB sürecinin kritik aşamasında, Kürt ulusal sorunu odağında tırmanan gerilimler ve saflaşmalar irdeleniyor.

 

Küreselleşme, ‘ılımlı İslam’, şoven milliyetçilik, militarizm...

EMPERYALİZM ve OLİGARŞİNİN SEÇENEKLERİ

Cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri sürecinde saflaşmanın keskinleştiği ortam, dünya ölçeğinde emperyalizmin politikalarından bağımsız değildir.


ARAŞTIRMA - İNCELEME

 

Emperyalizmin son 10 yılı

KÜRESELLEŞME

Emperyalizmin son on yılının tanımı olan küreselleşme ideolojisi, işlevini tamamlamış ve emperyalizm yeni yönelimlere girmiş bulunuyor. Biten ve başlayan yeni yönelime dair ilk sözler bu yazıyla söylenmiş oluyor.

HACI YILDIZ

 

Koşulları, gelişimi, gerçekleştirdikleri

EKİM DEVRİMİ

Yıkılan neydi, yaşanan sosyalizm deneyimi bize nasıl dersler bıraktı sorusuna yanıt aranacak dizinin ilk yazısı iç savaş yıllarına kadar olanları değerlendiriyor.

SÜHA ILGAZ

 

Kemalist bir kapitalistleşme öyküsü

OSMANLI’DAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NE

Türkiye’de devlet tartışmasının ideolojik ve tarihi arka planını oluşturma çabasına yönelik çalışmanın ilk bölümü.

CEMİL TUNA

 

Sovyet iktidarının daralması

İÇ SAVAŞ

Sosyalizm deneyinin değerlendirilmesi amacıyla devam eden çalışmalar bu sayıda iç savaş dönemini konu alıyor.

SÜHA ILGAZ

 

Sovyetlerde NEP dönemi

KAPİTALİZM Mİ SOSYALİZM Mİ?

Sosyalizm tarihi üzerine araştırma inceleme yazımız, Sovyetler’de önemli bir kavşak olan NEP dönemini ve bu dönemin tercihlerini anlatıyor.

SÜHA ILGAZ

 

Dönemin devrimci kavranışı açısından

GEÇİŞİN İMKANLARI

Her tarihsel dönemin sosyalizme götüren devrimci stratejisini yaratmak, o dönemin komünistlerinin tarihsel sorumluluğudur.

HACI YILDIZ

 

Devlet ve altyapı

GERİ KALMIŞLIĞIN KAYNAKLARINDA OSMANLI

Emperyalist merkez ülke kapitalizmleri ile geri kalmış perifer ülke siyasal yapılarının farklılaşması ve farklılıkları üzerine tarihsel bir giriş.

İREM YALINPALA

 

TEKELCİ REKABET ve DEĞİŞEN DENGELER

Emperyalist merkezlerin keskinleşen rekabetleri, dünyayı yeni gerilimlere sürüklüyor ve Lenin’in Emperyalizm teorisinin önemini gösteriyor .

HACI YILDIZ

 

Sosyo-ekonomik yapı tahlili açısından

SINIFLARA BAKMAK

Sosyo-ekonomik yapı tahlili yapabilmek, bu tahlilin dayanacağı marksist terminolojiyi ve bu eksende bir kavram bütünlüğünü yeniden kurarak işe başlamayı zorunlu kılıyor.

HACI YILDIZ

 

Sovyetlerde sosyalist inşa

ZORLA KOLEKTİFLEŞTİRME, HIZLI SANAYİLEŞME

Sosyalizmin tarihine ilişkin, Sovyet deneyiminin incelenmesine yönelik çalışma bu sayıda, zorla kolektifleştirme ve hızlı sanayileşme ile karakterize edilen sosyalist inşa dönemi ile sürüyor.

SÜHA ILGAZ

 

Sovyetlerde toplumsal yapının konsolidasyonu

SOSYALİST EKONOMİ ve SİYASİ YABANCILAŞMA

Sosyalizm deneyiminin değerlendirilmesine yönelik olarak Sovyet tarihinin incelenmesinde belirleyici öneme sahip olan toplumsal-ekonomik dönüşümün sonuçlarına ulaştığı dönem ele alınıyor.

SÜHA ILGAZ

 

Yönetişim

GÖLGELER İMPARATORLUĞU

Burjuvazinin yönetim biçiminde gerçekleştirmek istediği değişim altyapıdaki kaynakları ile ilişkisi içinde inceleniyor.

İREM YALIMPALA

 

‘Yurtsever savaş’ ve sonrasında Sovyetler

İDEOLOJİK YABANCILAŞMA ve BÜROKRASİNİN HAKİMİYETİ

İkinci Emperyalist Paylaşım Savaşı ve ardından gelen dönem, Sovyet iktidarının tarihi içerisinde, revizyonizmin hakimiyeti ve bürokrasinin iktidarına giden koşulları hazırlaması açısından önem taşıyor.

SÜHA ILGAZ

 

Sovyetlerde ‘reformlar’ ya da ‘deformasyon’

REFORMİST REVİZYONİZM ve EKONOMİK YABANCILAŞMA

Sovyet tarihinin incelenmesinde revizyonizmin hakim olup rejimin tıkanıklığa sürüklendiği dönem ele alınıyor.

SÜHA ILGAZ


TEORİK TEMELLER

 

MARKSİZMDE KOMÜNİZME GEÇİŞ SORUNU

Marksizme ait önemli bir konu, klasiklerde ele alınışı ile sergileniyor ve tartışmalara sağlam bir zemin oluşturuluyor.

SÜHA ILGAZ

 

KAPİTALİST DEVLETİN TEMEL ÖZELLİKLERİ

Marksizme ait önemli bir konu, temel olarak nasıl bir yaklaşımla ele alınmalı? Bu konuda ilk sözler, tartışmalarda ön açıcı olması amacıyla ifade ediliyor.

CEMİL TUNA

 

İlk dönem marksistlerde ve Lenin’de emperyalizm

ESKİ TEZLER YENİ DÖNEM

20. yüzyılın başındaki tartışmalar ve taraflaşmalar, esas olarak, yıkılan sosyalizmler sonrası kaldığı yerden devam ediyor.

HACI YILDIZ

 

Devlet ve ideoloji

DUVARDAKİ GÖLGELER

Devlet nasıl işler sorusuna ideoloji dolayımıyla yaklaşan çalışma, ideoloji tartışmalarında politik konumlanmaları sorguluyor.

İREM YALINPALA

 

Tanımı ve kapsamı açısından

İŞÇİ SINIFI

Her işçi sınıfı tanımı farklı bir siyasallığa çıkmakta, her siyasallık ise kendine uygun bir sınıf tanımı yapmaktadır.

HACI YILDIZ

 

Sermaye birikimi sorunu

KRİZ ÜZERİNE

Krizsiz bir kapitalizm düşünmek, ücretli emek olmadan sermayenin olabileceğini ileri sürmek anlamına gelecektir. Krizin kaynağı sermayedir.

HACI YILDIZ

 

Sosyalist devlet

İŞÇİ SINIFI DEMOKRASİSİ

Proletarya demokrasisinin ne olduğu ve tarihsel deneyden çıkan sonuçlar ışığında, proleter devletin niteliklerinin ne olması gerektiği saptanabilir.

SÜHA ILGAZ

 

İşçi sınıfının komünizm mücadelesinde program ve strateji sorunları

DEMOKRATİK DEVRİM ve SOSYALİST DEVRİM

Devrimci adımın saptanması, devrim anlayışının teorik netlikle ifade edilmesini öngerektirir. Strateji, teorik netlikler üzerinden inşa edilmelidir.

SÜHA ILGAZ

 

Kendi kaderini tayin hakkı

ULUSAL SORUN ve SINIFSAL SORUN

Ulusal hareket içerisinde işçi sınıfının, komünizmin özgürlüğü, bağımsızlığı, ulusal mücadelenin başarısının olduğu kadar sosyalizm mücadelesinin gelişmesinin de güvencesidir.

SÜHA ILGAZ

 

TARİH, TEORİ, DEVRİM İLİŞKİSİ

Bu üç kavramın bağlantılarını ve birbirleriyle ilişkisini diyalektik olarak kuramayan siyasi çizgiler, kazandıkları başarıyı uzun vadeye taşıyamazlar.

K. ALİ

 

Ulusal sorun ekseninde

PROGRAMIN SINIRLARI

Türkiye ve Kürdistan için komünistlerin devrim programlarının sınırlarının, dayanacakları nesnel zemin açısından tanımlanmadan önce, ulusal sorun açısından netleştirilmesi gerekmektedir.

HACI YILDIZ

 

Komünist işçi partisinin

İNŞA SÜRECİ

İşçi sınıfının komünist partisinin yaratılması meselesi, sınıf mücadelesinin komünizm hedefine ulaşabilmesinin gereklilikleri çerçevesine yerleştirilirken Rusya’daki deneyimin bazı örneklerine deyiniliyor.

SÜHA ILGAZ

 

Tarihsel ve sınıfsal gelişimi açısından

DEMOKRASİ

Demokrasi kavramının sınıfsal ve tarihsel temelleri ifade ediliyor.

HACI YILDIZ


TARTIŞMA - ELEŞTİRİ

 

HANGİ BİRLİK?

Soru, sosyalist harekette ve özellikle geleneğimizde hangi yanlış karşılıkları buldu ve doğru yanıt hangisidir, yazının konusunu oluşturuyor.

CEMİL TUNA

 

Sosyalist demokrasi tartışması

PROLETARYA İHTİLALİ, DÖNEK KAUTSKY ve ‘BİZİM PLEHANOV’

Proletarya partisini bir dönem için arka planda tutulabilir bir konu olarak algılamak nasıl kabul edilebilmiş ve bunun sonuçları neler olmuştur? Kurtuluş hareketinin, ‘sosyalist demokrasi’ ekseninde geçirdiği evrim inceleniyor.

HACI YILDIZ

 

Birleşik çoğulcu bir yanılsama

YASAL PARTİ

ÖDP’den ‘ayrılmak’ sol liberalizmden ayrılmak anlamına gelir mi? bu partiden ‘yollarını ayıranların’ iddialarının sahiciliği tartışılıyor.

 

Piyasa sosyalizmi tartışması

‘PERESTROYKA DEVRİMİ’

Piyasa ile sosyalizmi uzlaştırma deneyimlerinin sonuncusu Aganbegyan’ın görüşlerine dayanan Gorbaçov’un öncülüğünde gerçekleşti. Sonuç ortada!

SÜHA ILGAZ

 

PARTİ TARTIŞMALARINDA GÜNCELLİK

Kitle partisi, çatı partisi vb konularda, kullanılan kavramları ayrıştırıp, tartışmada netliklere ulaşılmaya çalışılıyor.

HACI YILDIZ - SÜHA ILGAZ - İSMET ÖZTÜRK - CEMİL TUNA

 

Sekterizm ve burjuva demokratizmi

BİR YAŞLILIK HASTALIĞI

Yaygın olduğu üzere, sekterizmi ‘sol sapma’ ile özdeşleştirmenin yanlışlığı ve burjuva demokratizminin, sağ sapmanın, daha sekter ve dogmatik olabileceğini sergiliyor.

İREM YALINPALA

 

Genel seçimlerden yerel seçimlere

KOMÜNİST TUTUM

Komünist partisini yaratmadan işçi sınıfını siyaset sahnesine; seçimlerde bağımsız sınıf tavrını, işçi sınıfının çıkarlarını ve bu doğrultuda müttefiklerini burjuvazinin seçeneklerinin dışına taşıyabilmek mümkün değildir.

K. ALİ

 

Sendika politikamız açısından

‘YENİ SENDİKACILIK’ ANLAYIŞLARI

Kapitalizmin ve işçi sınıfının nitelik değiştirdiği tezleri üzerinde yaygınlaşan ‘yeni sendikacılık’ anlayışlarının eleştirisi, sendikal politikamızı belirginleştirmemize olanak sağlıyor.

K. ALİ

 

Demokrasi tartışmaları içerisinde

AVRUPA BİRLİĞİ

‘Demokrasi’ adına alınan belirli Avrupa Birliği yandaşı ve karşıtı tutumlar tartışılıyor.

KUZEY YALÇIN


ÇEVİRİ

 

Üçüncü (Komünist) Enternasyonal Dördüncü Kongresi

RUS DEVRİMİ ÜZERİNE

Sosyalist hareketin tarihine ilişkin bu belge, bugün için de önemini koruyor.

 

STUTTGART ULUSLARARASI SOSYALİST KONGRESİ

Emperyalizm tartışmaları tarihinden bir belge sunuyoruz.

VLADİMİR İLYİÇ LENİN

 

Komünist Enternasyonal Üçüncü Kongresi

RKP’NİN TAKTİKLERİ ÜZERİNE TEZLER

İç savaş koşullarının değerlendirildiği resmi Komitern belgesi, dönemi anlamak açısından önem taşıyor.

 

PARTİ ÖRGÜTLENMESİNİN İLKELERİ ÜZERİNE

Önsöz

Komünist Enternasyonal Üçüncü Kongresi

KOMÜNİST PARTİLERİNİN ÖRGÜTSEL YAPISI, YÖNTEMLERİ ve ÇALIŞMASI ÜZERİNE TEZLER

Lenin’in ‘fazla Rusça olmuş ama her satırının altına imzamı atarım’ dediği tezler, herkesin keyfince, kendi diline tercüme etmek yoluyla, altına imza atmaktan kaçındığı, enternasyonalist devrimci geleneğin mirasıdır.

 

Komünist Enternasyonal İkinci Kongresi

ULUSAL ve SÖMÜRGE SORUNLARI ÜZERİNE TEZLER ve EKLERİ

Taslaklarını Lenin’in hazırladığı ve Roy’un ekleriyle birlikte Komintern’in 2. Kongresinde kabul edilen Tezler ulusal sorunun değerlendirilmesinde temel belge niteliğini koruyor.

 

RUS SOSYAL-DEMOKRATLARININ GÖREVLERİ

1897’de sürgünde yazılmış olan makale, komünist işçi partisinin inşa sürecinin ilk aşamalarındaki görevlere işaret ediyor.

VLADİMİR İLYİÇ LENİN